Nasz strona wykorzystuje pliki cookies w celu personalizacji oferty wysyłanej do klientów oraz analizy zachowania użytkowników, tak aby dostarczać usługi na najwyższym poziomie. Korzystając ze strony wyrażają Państwo zgodę na przetwarzanie danych. Dalsze informacje można znaleźć w polityce prywatności.



8 lipca 2026 r. nowe uprawnienia PIP wejdą w życie. Czas na weryfikację modeli B2B i umów cywilnoprawnych.

​​​​​​Już w najbliższą środę, 8 lipca 2026 r. wejdzie w życie nowelizacja ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, która istotnie wzmacnia kompetencje kontrolne PIP w zakresie weryfikacji umów cywilnoprawnych. 


Choć reforma nie zmienia definicji stosunku pracy ani nie eliminuje współpracy B2B, znacząco zwiększa ryzyko zakwestionowania modeli współpracy, które w praktyce funkcjonują jak zatrudnienie pracownicze. Dla wielu przedsiębiorców najbliższe dni są ostatnim momentem na zweryfikowanie nie tylko treści umów, ale również sposobu ich faktycznego wykonywania. 

Co właściwie zmienia się od 8 lipca?

Największą zmianą jest przyznanie okręgowym inspektorom pracy kompetencji do wydawania decyzji administracyjnych stwierdzających istnienie stosunku pracy. Dotychczas, nawet jeśli PIP uznawała, że umowa zlecenia lub kontrakt B2B w rzeczywistości spełnia przesłanki stosunku pracy, co do zasady musiała dochodzić swoich racji przed sądem pracy. Od 8 lipca sytuacja się odwraca – to PIP będzie mogła wydać decyzję, a przedsiębiorca będzie mógł odwołać się do sądu. 

Co istotne, decyzja nie będzie wydawana automatycznie. Ustawa przewiduje dwuetapową procedurę. W pierwszej kolejności inspektor wyda polecenie usunięcia naruszeń. Dopiero gdy przedsiębiorca nie dostosuje modelu współpracy do polecenia, możliwe będzie wszczęcie postępowania prowadzącego do wydania decyzji administracyjnej lub skierowania sprawy do sądu. 

Co znajdzie się na celowniku PIP?

Wbrew pojawiającym się obawom nowe przepisy nie kwestionują samego modelu współpracy B2B. Przedmiotem zainteresowania PIP będą przede wszystkim sytuacje, w których sposób wykonywania współpracy odpowiada warunkom właściwym dla stosunku pracy. PIP będzie jednak dokładniej analizowała sytuacje, w których kontrakt cywilnoprawny jedynie formalnie różni się od umowy o pracę. 

Szczególne zainteresowanie mogą wzbudzić modele współpracy, w których kontrahent:

  • pracuje pod bieżącym kierownictwem przełożonego,
  • wykonuje pracę w miejscu i czasie wyznaczonym przez przedsiębiorcę,
  • jest zobowiązany do osobistego wykonywania usług,
  • nie może korzystać z podwykonawców,
  • korzysta wyłącznie ze sprzętu i infrastruktury firmy,
  • otrzymuje stałe wynagrodzenie niezależnie od efektów pracy,
  • został trwale włączony do struktury organizacyjnej przedsiębiorstwa. 

W praktyce oznacza to, że kontrola nie będzie ograniczała się do analizy samej umowy. Inspektorzy będą badać rzeczywisty sposób wykonywania współpracy, sposób raportowania, zakres nadzoru, organizację pracy czy faktyczny poziom samodzielności kontraktora. Kluczowe znaczenie będzie miało to, jak współpraca funkcjonuje na co dzień, a nie jak została nazwana w dokumentach. 

Współpraca na linii PIP-KAS-ZUS

Nowelizacja nie ogranicza się wyłącznie do kwestii przekwalifikowania umów. PIP zyska również możliwość prowadzenia kontroli zdalnych oraz korzystania z transmisji online podczas wykonywania czynności kontrolnych. Jednocześnie rozszerzona zostanie wymiana informacji pomiędzy PIP, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych oraz Krajową Administracją Skarbową. 

Dla przedsiębiorców oznacza to, że nieprawidłowości wykryte przez jeden organ mogą szybciej stać się przedmiotem zainteresowania pozostałych instytucji. Coraz większego znaczenia nabierze więc spójność danych wykazywanych w dokumentacji kadrowej, zgłoszeniach do ZUS oraz rozliczeniach podatkowych. 

Warto przy tym pamiętać, że choć decyzja PIP stwierdzająca istnienie stosunku pracy co do zasady wywołuje skutki na przyszłość i nie prowadzi automatycznie do „przekształcenia” umowy z mocą wsteczną, nie oznacza to całkowitego wyeliminowania ryzyk dotyczących wcześniejszych okresów współpracy. 

W konsekwencji nie można wykluczyć sytuacji, w której ustalenia dokonane przez PIP staną się podstawą do dalszych działań kontrolnych prowadzonych przez ZUS lub organy podatkowe. Zakwestionowanie modelu współpracy może prowadzić do prób dochodzenia zaległych składek na ubezpieczenia społeczne oraz podatku wraz z odsetkami, co w praktyce może znacznie zwiększać finansowe skutki zakwestionowania współpracy – zdecydowanie bardziej niż sama kara nakładana przez PIP. 

Z tego względu ryzyko związane z reformą PIP należy oceniać nie tylko z perspektywy prawa pracy, ale również potencjalnych konsekwencji składkowych i podatkowych, które mogą pojawić się w następstwie kontroli.

Nowe interpretacje in​​dywidualne – szansa czy ryzyko?

Jednocześnie ustawodawca wprowadza możliwość uzyskania interpretacji indywidualnej GIP dotyczącej kwalifikacji określonego modelu współpracy. Instrument ten ma umożliwić przedsiębiorcom wcześniejszą ocenę ryzyk związanych z formą zatrudnienia, a opłata od wniosku została ustalona na poziomie 40 zł.
Może to być skuteczne narzędzie ograniczania ryzyka, jednak wyłącznie pod warunkiem prawidłowego​ opisania stanu faktycznego. Ochrona wynikająca z interpretacji będzie działała tylko wtedy, gdy rzeczywisty sposób wykonywania współpracy odpowiada opisowi przedstawionemu we wniosku. Co więcej, wydane interpretacje będą przekazywane również do ZUS oraz KAS. Dlatego złożenie wniosku bez wcześniejszej analizy modelu współpracy może wygenerować dodatkowe ryzyka zamiast je ograniczyć. 
​

To ostatni moment na audyt modeli współpracy

Dla wielu organizacji kluczowym ryzykiem nie będzie sama treść umów, lecz rozbieżność pomiędzy zapisami kontraktu a rzeczywistym sposobem realizacji współpracy. To właśnie ten obszar będzie przedmiotem szczególnego zainteresowania PIP po 8 lipca 2026 r.

Przed wejściem nowych przepisów w życie warto zweryfikować nie tylko umowy B2B i umowy zlecenia, ale również codzienne praktyki funkcjonujące w organizacji, w tym zasady raportowania, poziom podporządkowania, sposób organizacji pracy, wykorzystywanie infrastruktury przedsiębiorcy oraz możliwość korzystania z podwykonawców. W wielu przypadkach to właśnie audyt przeprowadzony jeszcze przed rozpoczęciem kontroli może pozwolić na istotne ograniczenie ryzyk prawnych, podatkowych i składkowych.

W razie pytań lub wątpliwości związanych z nowymi wymogami, zachęcamy do kontaktu »

7 lipca 2026
Autorka: Weronika Nazarkiewicz, adwokat, doradca podatkowy ​

​

Kontakt

Contact Person Picture

Monika Spotowska

adwokat, doradca podatkowy

Associate Partner

Wyślij zapytanie

Profil

​

Skip Ribbon Commands
Skip to main content
Deutschland Weltweit Search Menu