NSA: praca zdalna nie definiuje automatycznie powstania zakładu podatkowego

19 lutego 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wydał wyrok* w sprawie warunków powstania zakładu w świetle polsko-duńskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Sprawa dotyczyła duńskiej spółki ubezpieczeniowej, która – nie mając oddziału w Polsce – planowała zatrudnić polskich rezydentów podatkowych do wykonywania zadań administracyjnych całkowicie zdalnie (w trybie home office). Spółka nie wynajmowała w Polsce żadnych powierzchni biurowych, a wybór i zmiana miejsca wykonywania obowiązków pracowniczych pozostawał w gestii pracowników. Pracownicy powierzone zadania typu back-office mieli wykonywać, korzystając z komputerów służbowych, łącząc się z systemami firmy w Danii i oddziałem w Szwecji. 

Analizując prawne skutki powyżej sytuacji, spółka zwróciła się o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego w związku z ryzykiem powstania zakładu zagranicznego na terytorium Polski. Co do zasady, jeżeli w danym państwie powstanie zakład podatkowy, to zagraniczny przedsiębiorca jest zobowiązany do rozliczenia się w tym państwie​ z osiągniętych na jego terytorium dochodów. 

Organ podatkowy uznał jednak, że taka forma zatrudnienia prowadzi do powstania zakładu podatkowego w Polsce – a więc do konieczności rozliczania CIT od dochodów przypisanych tej działalności.

NSA nie podzielił tej argumentacji. Wskazał, że:

Wyrok stanowi ważny głos w zakresie rozumienia pojęcia zakładu podatkowego w kontekście pracy zdalnej. W szczególności:

Wzrost znaczenia pracy zdalnej w skali globalnej może w przyszłości wymusić zmianę modelu opodatkowania zysków transgranicznych. Obecna konstrukcja zakładu jako fizycznej placówki nie uwzględnia sytuacji, gdy zyski generowane są przez rozproszone zespoły zdalne – co może prowadzić do unikania opodatkowania w kraju, w którym realnie powstaje dochód.

Wyrok NSA to dobra wiadomość dla firm zatrudniających pracowników zdalnych z Polski. Potwierdza, że sama obecność pracownika wyposażonego w komputer nie oznacza powstania zakładu podatkowego. Jednocześnie stanowi ważny punkt wyjścia do szerszej dyskusji o przyszłości międzynarodowego prawa podatkowego w erze pracy zdalnej. Należy jednak pamiętać, że przy określaniu możliwości powstania zakładu podatkowego każdorazowo decydujące znaczenie mają warunki zatrudnienia pracownika oraz rodzaj i efekt realizowanych przez niego obowiązków.

Jeśli zatrudniasz pracowników zdalnych lub prowadzisz działalność transgraniczną i chcesz mieć pewność, że Twoje rozwiązania biznesowe są zgodne z przepisami podatkowymi i najnowszym orzecznictwem – skontaktuj się z nami. Doradzamy w sprawach zakładów podatkowych, rezydencji podatkowej i opodatkowania pracy zdalnej. Chętnie przeanalizujemy Twoją sytuację i wskażemy najlepsze rozwiązania.