Home

Internal

International

Kontakt

de|en|pl

We pave the way. Worldwide.

Na świecie

Nasz strona wykorzystuje pliki cookies w celu personalizacji oferty wysyłanej do klientów oraz analizy zachowania użytkowników, tak aby dostarczać usługi na najwyższym poziomie. Korzystając ze strony wyrażają Państwo zgodę na przetwarzanie danych. Dalsze informacje można znaleźć w polityce prywatności.

Pierwsza biometanownia w Polsce uruchomiona. Czy czeka nas przełom na rynku?

dr Jakub Plebański

25 listopada 2025

Jeszcze do niedawna Polska stanowiła największą białą plamę na mapie europejskich biometanowni. Mimo silnego sektora rolniczego oraz uzależnienia od importu gazu, w Polsce nie funkcjonowały instalacje produkujące biometan, a ilość biogazowni ciągle nie odpowiadała lokalnemu potencjałowi. Wraz z uruchomieniem pierwszej biometanowni w Polsce przyglądamy się jak obecnie kształtują się warunki prawne i rynkowe dla prowadzenia tego typu działalności.

Uruchomienie pierwszej biometanowni w Polsce to istotna informacja dla inwestorów, rolników i przedsiębiorstw energetycznych. Na naszych oczach powstaje nowy rynek energetyczny, a inicjatywy legislacyjne – w tym dedykowany system wsparcia i uproszczenia w procesie przyłączania biometanowni – wskazują, że otoczenie prawne będzie sprzyjać kolejnym inwestycjom w produkcję biometanu, a także nowe przyłączenia wraz z integracją z siecią gazowniczą w ramach transformacji energetycznej.

Polska spółka i pierwsza w Polsce biometanownia

We wrześniu do sieci gazowej Polskiej Spółki Gazownictwa, największego w Polsce operatora systemu dystrybucyjnego gazu ziemnego, wprowadzony został pierwszy metr sześcienny biometanu. Spółka oficjalnie poinformowała o przyłączeniu do sieci gazowej pierwszej biometanowni w Polsce, która powstała przy cukrowni w Strzelinie. Jak informuje inwestor, produkowany z pozostałości roślinnych buraków cukrowych biogaz będzie wykorzystywany na potrzeby własne Cukrowni Strzelin, natomiast jego nadwyżki w postaci biometanu będą wtłaczane do sieci przez 9-kilometrowy gazociąg.

Biometan - co to w ogóle jest? Jak powstaje?

Biometan to odnawialny gaz, którego skład jest zbliżony do gazu ziemnego. Powstaje w procesie beztlenowej fermentacji metanowej biomasy, odpadów rolniczych czy odpadów komunalnych, w wyniku którego wytwarzany jest biogaz. Następnie biogaz poddaje się oczyszczaniu, aby uzyskać biometan o jakości umożliwiającej wtłaczanie do sieci gazowniczej lub wykorzystanie jako paliwo (np. bioLNG). W kontekście transformacji energetycznej biometan jest kluczowym elementem, ponieważ może zastąpić gaz ziemny, ograniczając emisję CO₂ i wspierając rozwój gospodarki niskoemisyjnej.

Produkcja biometanu wymaga starannego przygotowania substratów, kontroli procesu fermentacji oraz zastosowania technologii oczyszczania gazu. W Europie działa już ponad tysiąc biometanowni, a w Polsce dopiero powstają pierwsze instalacje, co jest elementem szerszej transformacji energetycznej. Inwestycje w nowoczesne rozwiązania mają na celu zwiększenie potencjału biogazowni, które dotychczas koncentrowały się głównie na produkcji energii elektrycznej (niekiedy wraz z produkcją ciepła w ramach wysokosprawnej kogeneracji). Rozwój biometanowni pozwala lepiej wykorzystać lokalne zasoby biomasy i włączyć zielony gaz do krajowej sieci gazowniczej, zastępując część gazu ziemnego.

Czym się różni biometanownia od biogazowni?

Biogazownia to instalacja, w której wytwarzany jest biogaz w procesie beztlenowej fermentacji metanowej biomasy lub odpadów komunalnych. Biogaz jest najczęściej wykorzystywany w celu wytwarzania energii elektrycznej i ciepła w ramach wysokosprawnej kogeneracji. Natomiast biometanownia to obiekt, który oprócz produkcji biogazu prowadzi jego oczyszczanie i standaryzację, aby uzyskać biometan o jakości zbliżonej do gazu ziemnego. Dzięki temu możliwe jest wtłaczanie go do sieci gazowniczej lub wykorzystanie jako paliwo transportowe, co znacząco zwiększa zakres zastosowań i wspiera transformację energetyczną.

Biometanownie wymagają bardziej zaawansowanych technologii i większych nakładów inwestycyjnych, ale ich rozwój jest kluczowy dla integracji z krajową infrastrukturą gazową. Celem obecnych inwestycji jest nie tylko produkcja biometanu, lecz także tworzenie nowych przyłączeń i modernizowanie sieci gazowej, aby umożliwić dystrybucję zielonego gazu.

(Nie)zagospodarowany potencjał na produkcję biogazu

Inwestycja w Strzelinie to pierwsza w Polsce wielkoskalowa biometanownia. Dotychczas funkcjonowała jedynie pokazowa instalacja w Brodach, uruchomiona w lutym 2025 r. przez naukowców z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu (moc: 0,499 MW), mająca charakter badawczy.

Według raportu Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, całkowity potencjał techniczny produkcji biometanu w Polsce wynosi 8 mld m³. Potencjał inwestycyjny szacowany jest ostrożnie na 3,2 mld m³, co stanowi 40% potencjału technicznego¹. Do bilansowania systemu energetycznego Polska potrzebuje rocznie od 1,5 do 2 mld m³ biometanu, przy jednoczesnym wysokim zapotrzebowaniu przemysłu – zwłaszcza chemicznego – na ten surowiec².

Jak dotąd, cały powyższy potencjał obsługiwany jest przez jedną biometanownię. Dla porównania w Niemczech funkcjonuje obecnie działa obecnie 270 biometanowni, które dostarczają do sieci 1,4 mld m3 odnawialnego gazu każdego roku. Tylko w 2024 r. oddano do użytku 21 instalacji biometanowych³.

Nie oznacza to jednak całkowitego braku projektów w Polsce. Według raportu Polskiej Organizacji Biometanu, na I kwartał 2025 r. zidentyfikowano 105 projektów inwestycyjnych na różnym etapie zaawansowania, o łącznej zdolności produkcyjnej ok. 349 mln Nm³ rocznie. Dominują instalacje średniej wielkości (1–5 MW).

Przyczyny dotychczasowego braku transformacji energetycznej

Jako główna przyczyna dotychczasowej stagnacji na polskim rynku biometanu, niemal jednogłośnie, wskazywana była wadliwa legislacja.

Inwestorzy podkreślali istotne trudności w zakresie przyłączenia do krajowego systemy dystrybucyjnego. Dotyczyły one zarówno braku informacji o chłonności krajowego systemy dystrybucyjnego, jak również narzucanych przez operatorów uregulowań dotyczących minimalnego ciepła spalania biometanu (ponad38 MJ/m3).

Biometanowniom nie sprzyjały także długotrwałe procedury administracyjne na etapie procesu inwestycyjnego m.in. decyzji środowiskowej, pozwolenia na budowę i pozwolenia na użytkowanie.

Zasadniczą słabością był również brak systemu wsparcia, zapewniającego możliwość uzyskania wiarygodnej perspektywy przychodowej przez producentów biometanu, mimo że systemy wsparcia w Polsce z powodzeniem funkcjonują w odniesieniu do projektów biogazowych.

Poprawa krajobrazu inwestycyjnego na produkcję biometanu

W ostatnich miesiącach nastąpiła jednak wyraźna poprawa warunków prawnych i regulacyjnych dla rozwoju biometanowni w Polsce. Ważnym krokiem było opublikowanie przez Polską Spółkę Gazownictwa („”PSG) map chłonności sieci gazowej, które po raz pierwszy umożliwiły inwestorom ocenę realnych możliwości przyłączenia instalacji do sieci. PSG zmieniła również swoje podejście do parametrów jakościowych biometanu, w tym wymogów dotyczących ciepła spalania, co znacząco ułatwia projektowanie instalacji. Jak informuje PSG, wydano już 970 wydanych decyzji w zakresie przyłączenia biometanowni – zarówno warunków, jak i oświadczeń o możliwości przyłączenia do naszej sieci – oraz 12 zawartych umów o przyłączenie⁴.

Link do mapy chłonności: Polska Spółka Gazownictwa - Gotowi na biometan

Od roku funkcjonuje w Polsce system wsparcia dla biometanowni o mocy do 1 MW, oparty na mechanizmie dopłat do ceny rynkowej feed in premium. Mechanizm ten pozwala na sprzedaż energii elektrycznej na konkurencyjnym rynku wraz z prawem do pokrycia z ujemnego salda, stanowiącego dopłatę do poziomu gwarantowanej stałej ceny zakupu.

Zgodnie z obecnie obowiązującym rozporządzeniem, cena referencyjna biometanu dla instalacji odnawialnego źródła energii służącej do wytwarzania biometanu z biogazu - wynosi ok. 126,30 EUR za 1 MWh, a biometanu z biogazu rolniczego - wynosi 127,93 EUR za 1 MWh. Co istotne, system znajduje zastosowanie tylko w odniesieniu do biometanu wprowadzonego do krajowej sieci dystrybucyjnej.

Dalsze zmiany na horyzoncie w sieci gazowej

Obserwowany kierunek zmian legislacyjnych w Polsce wydaje się sprzyjać biometanowi.

Szereg przepisów poprawiających sytuację wytwórców biometanu znalazł się w projekcie nowelizacji ustawy o lądowych elektrowniach wiatrowych. Proponowano m.in. wprowadzenie systemu wsparcia dla instalacji biometanowych o mocy większej niż 1 MW, opartego o formułę aukcyjną. Przewidziano oddzielne aukcje dla instalacji biometanowych o mocy zainstalowanej elektrycznej mniejszej niż 2 MW oraz równej lub większej 2 MW. Zaproponowano także ułatwienie budowy przez prodeucentów biometanu gazociągów bezpośrednich do odbiorców końcowych z pominięciem operatorów sieci gazowej.

Wprawdzie – z uwagi na weto prezydenta – powyższe przepisy nie weszły, jak dotąd w życie. Wydaje się jednak, że opór ośrodka prezydenckiego dotyczył głównie reguły odległościowej w zakresie elektrowni wiatrowych, a w Polsce istnieje powszechny konsensus wokół rozwoju biometanu i dostarczania biogazu. Tym samym przedstawiciele branży biogazowej na czele z Polską Izbą Biometanu postulują wydzielenie przepisów biometanowych oraz przepisów dotyczących wytwarzania biogazu do odrębnego projektu nowelizacji ustawy, który powinien spotkać się z akceptacją prezydenta.

Podsumowanie

Kierunek rozwoju legislacji i polityki energetycznej wskazuje, że rynek biometanu może stać się jednym z najszybciej rozwijających się segmentów energetyki w Polsce.

Zgodnie z projektem Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu, do 2030 r. Polska planuje osiągnąć produkcję biogazu na poziomie 1,5 mld m³, a do 2040 r. – 3,9 mld m³. Otwiera to znaczące możliwości inwestycyjne – zarówno dla projektów typu greenfield, jak i przejęć rozwiniętych instalacji z pozwoleniami i warunkami przyłączenia.

Struktura polskiego miksu energetycznego oraz wymogi unijne wskazują, że biometan stanie się jego integralnym i strategicznym komponentem.

Rynek biogazu i biometanu w Polsce jest na bieżąco monitorowany przez prawników Rödl, którzy z przyjemnością wspierają inwestorów oraz przedsiębiorców zainteresowanych rozwojem projektów w tym obszarze – zarówno na etapie planowania, jak i realizacji oraz eksploatacji instalacji.

Jeśli interesuje Cię rozwój transformacji energetycznej w Polsce m.in. w zakresie gazów odnawialnych, instalacji oze czy nowej infrastruktury energetycznej, zapraszamy do kontaktu.

Autor: dr Jakub Plebański, Senior Associtate. Zobacz profil eksperta »

FAQ

Jakie technologie są wykorzystywane w biometanowniach?

W biometanowniach wykorzystuje się przede wszystkim technologię fermentacji beztlenowej, w której mikroorganizmy rozkładają biomasę, wytwarzając biogaz. Następnie stosuje się technologie oczyszczania i uszlachetniania biogazu do biometanu, takie jak: membranowe separacje, adsorpcja PSA, absorpcja wodna lub chemiczna oraz kriogeniczne rozdzielanie gazów.

Jakie przepisy regulują budowę biometanowni w Polsce?

Budowę biometanowni w Polsce regulują przede wszystkim: Prawo budowlane, Prawo energetyczne, ustawa o OZE, ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko, a także ustawa o odpadach. Zastosowanie znajduje również ustawa o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych (2023), Dodatkowo inwestycje te wymagają spełnienia wymogów planowania przestrzennego oraz – w przypadku produkcji biometanu – norm jakości i zasad przyłączenia do sieci gazowej.

Czy biometanownie są opłacalne w Polsce?

Ich rentowność w dużym stopniu zależy od wsparcia publicznego, kosztów inwestycyjnych i operacyjnych oraz dostępności surowców. Obecnie rozwój biometanu jest wspierany m.in. przez dotacje (np. w programie FEnIKS — do 65 % współfinansowania). Ważnym aspektem w odniesieniu do biometanowni o mocy nie większej niż 1 MW jest system wsparcia. Kluczowe dla opłacalności jest jednak zorganizowanie łańcuchu dostaw substratów.

Jakie korzyści środowiskowe wynikają z budowy biometanowni?

Biometanownie ograniczają emisje gazów cieplarnianych, ponieważ przetwarzają odpady organiczne w energię, zapobiegając uwalnianiu metanu do atmosfery. Produktem ubocznym związanym z funkcjonowaniem biometanownie jest digestat (poferment), który może zastępować nawozy mineralne, zmniejszając zużycie chemikaliów i poprawiając gospodarkę obiegu zamkniętego.

¹ Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, Realny potencjał produkcji biometanu w Polsce. Wersja z dn. 20.05.2024, s. 10.

² Ibidem.

³ https://www.verbandsbuero.de/biomethan-warum-deutschland-bei-der-energiewende-den-anschluss-verliert/

⁴ Polska Spółka Gazownictwa - Pierwsza w kraju biometanownia przyłączona do sieci gazowej

Kontakt

Contact Person Picture

dr Jakub Plebański

radca prawny

Senior Associate

Wyślij zapytanie

Profil