Home

Internal

International

Kontakt

de|en|pl

We pave the way. Worldwide.

Na świecie

Nasz strona wykorzystuje pliki cookies w celu personalizacji oferty wysyłanej do klientów oraz analizy zachowania użytkowników, tak aby dostarczać usługi na najwyższym poziomie. Korzystając ze strony wyrażają Państwo zgodę na przetwarzanie danych. Dalsze informacje można znaleźć w polityce prywatności.

Zmiany w ustawie o podatku od spadków i darowizn – przywrócenie terminu, nowe zasady ustalania obowiązku podatkowego i składania zeznań

7 stycznia 2026 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn. Znowelizowane przepisy wprowadzają możliwość przywrócenia terminów niektórych zgłoszeń, doprecyzowują moment powstania obowiązku podatkowego przy nabyciu spadku, a także doprecyzowują termin złożenia zeznania podatkowego.

1. Możliwość przywrócenia terminu

Najistotniejsza zmiana dotyczy możliwości przywrócenia terminu do zgłoszenia własności rzeczy lub praw majątkowych (art. 4a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn) oraz terminu do zgłoszenia nabycia w drodze dziedziczenia lub zapisu windykacyjnego własności przedsiębiorstwa (lub jego części), o którym mowa w art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn (dodanie nowego art. 4c).

Przypomnijmy, że aktualnie osoby z tzw. zerowej grupy podatkowej (małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha) zwolnieni są od podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn pod warunkiem terminowego zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu organowi podatkowemu. Dotychczas termin na dokonanie tego zgłoszenia nie podlegał przywróceniu – jego niedopełnienie wywoływało bardzo dotkliwe skutki, tj. utratę zwolnienia i opodatkowanie nabytego spadku, darowizny lub nabycia innym tytułem. Wtedy nabycie podlegało opodatkowaniu na zasadach właściwych dla nabywców z tzw. I grupy podatkowej.

Nowelizacja jest odpowiedzią na sytuacje losowe, które uniemożliwiają dochowanie 6-miesięcznego terminu na zgłoszenie z powodów niezawinionych przez podatnika.

Zgodnie z brzmieniem nowego art. 4c ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, terminy, o których mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz w art. 4b ust. 1 pkt 1 tej ustawy, mogą być przywracane na wniosek podatnika, jeżeli uprawdopodobni on, że niezachowanie terminu nastąpiło bez jego winy.

Do przywrócenia terminu będą miały odpowiednie zastosowanie przepisy art. 162 § 2 i 3 oraz art. 163 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej.

Co do zasady, przepisy dodanego art. 4c ustawy o podatku od spadków i darowizn, wprowadzające możliwość przywrócenia terminu do zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych dla członków najbliższej rodziny oraz zgłoszenia nabycia w drodze dziedziczenia lub zapisu windykacyjnego własności przedsiębiorstwa, będą miały zastosowanie do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło od dnia wejścia w życie tej nowelizacji.

Możliwość przywrócenia terminu zaistnieje także w przypadku, gdy nabycie nastąpiło przed dniem wejścia w życie nowelizacji, ale do tego dnia nie upłynął termin do złożenia zgłoszenia określony w art. 4a ust. 1 pkt 1 lub ust. 2 oraz w art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

2. Doprecyzowanie momentu powstania obowiązku podatkowego przy nabyciu spadku oraz terminu na złożenie zeznania podatkowego

Dotychczas w przypadku dziedziczenia, moment powstania obowiązku podatkowego (tj. chwila przyjęcia spadku) i powiązany z nim obowiązek złożenia zeznania podatkowego, nie korespondował z przepisami Kodeksu cywilnego.

Kodeks cywilny przewiduje w art. 1015, że oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania do spadku. Z kolei brak takiego oświadczenia w tym terminie jest równoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Zatem może dojść do przyjęcia spadku bez wiedzy spadkobiercy, więc w praktyce złożenie zeznania w terminie 1 miesiąca od dnia przyjęcia spadku jest niemożliwe do realizacji.

Ważne jest także, że Kodeks cywilny w art. 925 wskazuje, że nabycie spadku następuje z mocy prawa z chwilą otwarcia spadku (tj. wraz z chwilą śmierci spadkodawcy). Potwierdzeniem nabycia spadku jest postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia – co leży w kompetencji sądów powszechnych oraz rejentów. Organ podatkowy nie może samodzielnie określić okoliczności nabycia spadku, więc spadkobierca może nie mieć legitymacji do działania przed organem podatkowym.

Nowelizacja zmienia art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Oznacza to, że obowiązek podatkowy przy nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych w drodze dziedziczenia powstanie z chwilą:

uprawomocnienia się orzeczenia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku,
zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub
wydania europejskiego poświadczenia spadkowego.

Dzięki zmianie przepisów, moment powstania obowiązku podatkowego będzie jednoznacznie powiązany z formalnym uzyskaniem dokumentu stwierdzającego nabycie spadku.

Ważne jest także, że powyższe zmiany dotyczą także dokumentów z państw obcych. Do art. 6 ustawy został dodany ust. 1c, który wskazuje, że jeżeli stwierdzenie nabycia spadku dokonywane jest przez inny niż sąd organ państwa obcego, za zarejestrowanie aktu poświadczenia dziedziczenia w rozumieniu ustawy uważa się również wydanie dokumentu stwierdzającego nabycie spadku przez ten organ.

Zmieniony nowelizacją przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 i dodany ust. 1c ustawy o podatku od spadków i darowizn, które dotyczą obowiązku podatkowego przy nabyciu majątku w drodze dziedziczenia, będą miały zastosowanie do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, gdy uprawomocnienie się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, zarejestrowanie aktu poświadczenia dziedziczenia, wydanie europejskiego poświadczenia spadkowego lub wydanie dokumentu stwierdzającego nabycie spadku przez inny niż sąd organ państwa obcego nastąpi od dnia wejścia w życie tych regulacji.

3. Zmiana w terminie składania zeznania podatkowego

Znowelizowano także art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W tym przepisie wskazano wprost, że podatnicy podatku są obowiązani złożyć zeznanie podatkowe w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, w tym obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Ponadto w art. 17a ustawy o podatku od spadków i darowizn został dodany ust. 1a, który doprecyzował termin złożenia zeznania podatkowego w przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 lub ust. 2 oraz w art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn tj. braku zgłoszenia w terminie 6 miesięcy nabycia majątku przez osoby zaliczone do najbliższej rodziny (złożenie zgłoszenia SD-Z2) albo nabycia w drodze dziedziczenia lub zapisu windykacyjnego własności przedsiębiorstwa osoby fizycznej (złożenie zgłoszenia SD-ZP).

Art. 17a ust. 1a ustawy o podatku od spadków i darowizn wskazuje, że w takim przypadku termin do złożenia zeznania podatkowego wynosi miesiąc od dnia upływu terminów określonych w art. 4a ust. 1 pkt 1 lub ust. 2 oraz art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, a w przypadku złożenia przez podatnika wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zgłoszenia, termin wynosi miesiąc od dnia, w którym postanowienie o odmowie przywrócenia terminu stało się ostateczne.

Nowa treść art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w brzmieniu nadanym omawianą nowelizacją, dotyczące obowiązku składania zeznań podatkowych będą miały zastosowanie do przypadków, gdy obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn powstanie od dnia wejścia w życie nowelizacji.

Jeśli mają Państwo pytania dotyczące podatku od spadków i darowizn, w szczególności w kontekście ostatnich zmian przepisów, zachęcamy do kontaktu z naszymi ekspertami.

Podstawa prawna: ustawa z 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 23 grudnia 2025 r., poz. 1854).

14 stycznia 2026

Autorka: Weronika Nazarkiewicz

Kontakt

Contact Person Picture

Monika Spotowska

adwokat, doradca podatkowy

Associate Partner

Wyślij zapytanie

Profil